Leerstijlen, zin of onzin?

Twee weken geleden hield ik een presentatie over leerstijlen in e-learning modules. Ik vraag dan vaak of ontwikkelaars rekening houden met leerstijlen. Dan blijkt vaak dat e-learning makers vaak wel “iets met leerstijlen” te doen maar is het niet altijd even gefundeerd. Het is vaak met een soort “boerenverstand”. Het is heel aannemelijk dat mensen verschillende leerstijlen hebben. Het probleem is alleen dat er eigenlijk heel weinig bewezen is. Is het daarom allemaal maar onzin?

Het probleem dat ik vaak met leerstijlen heb, is dat ze teveel op de persoon geplakt worden. Zo zijn er verschillende tests waarmee je zou kunnen meten welke leerstijl jij hebt. Ze stellen dan bijvoorbeeld de vraag: Als je een nieuw apparaat hebt gekocht en je wilt weten hoe hij werkt wat doe je dan?

  1. De handleiding lezen.
  2. Meteen aanzetten en gebruiken.
  3. Een instructievideo bekijken.

Ik kies in dit geval nr. 2. Hup een puntje erbij voor “Doener”.
Maar als men nou de vraag stelt: Je wilt een nieuwe sport leren hoe doe je dat?

  1. Instructieboek lezen.
  2. Gewoon doen en vanzelf leren.
  3. afkijken van iemand die voordoet.

Ik zou in dit geval nr. 3 kiezen. Hup een puntje erbij voor “Dromer”.
Ze kunnen ook de vraag stellen: Stel je wilt een nieuw gerecht leren, wat doe je?

  1. Uitvoerig het recept lezen en volgen.
  2. Gewoon gaan koken met de ingrediënten, op gevoel.
  3. Kookprogramma op TV kijken en nadoen.

Ik zou in dit geval nr. 1 kiezen. Hup een puntje erbij voor “Denker”
Kortom drie verschillende onderwerpen drie verschillende “leerstijlen”. Een leerstijl is dus erg situationeel. Het hangt af van de context en welke relatie ik heb met het onderwerp. Hoe onzekerder ik mij voel hoe meer ik eerst wil lezen of horen. Als ik genoeg zelfvertrouwen heb dan ga ik het meteen doen.

Vooral in de VS is de volgende leerstijlenset populair:

  1. Visual/Verbal
  2. Visual/Non-Verbal
  3. Auditory/Verbal
  4. Tactile/Kinesthetic

Voor mij is dit nog sterker een geval van context afhankelijkheid en minder van persoonsafhankelijkheid. Als je wilt leren hoe je mond op mond beademing moet doen zal bijna iedereen dat het beste leren door te oefenen met een pop. Er zullen weinig mensen zijn die het liever vertelt krijgen of beschreven krijgen. Een plaatje werkt in dit geval ook al beter dan tekst. Kortom een leerstijl is geen vaste eigenschap van een persoon maar meer afhankelijk van het onderwerp.

Bovenstaande voorbeelden geven voor mij aan dat het gebruik van leerstijlen onzin is, als dit gebeurt zonder rekening te houden met de context. Wel vind ik dat je als e-learning ontwikkelaar van verschillen leerstijlen uit moet gaan. Houd daarbij goed in de gaten wat de context is. De context omvat niet alleen de stof maar ook hoe en waar je leert. In het geval van e-learning is dit (misschien wel thuis) achter de computer. Dan kan je niet zoveel met de “doener” of de “tactile” leerstijl.

In mijn eigen didactisch model gebruik ik de leerstijlen van Vermunt. Deze zijn niet alleen per persoon, maar ook per onderwerp verschillend. Het hangt met name af van de motivatie van de lerende ten op zichte van de stof. Door je e-learning module zo in te richten dat je met elke stijl rekening houdt hoef je niet te voorspellen of te onderzoeken welke leerstijl iemand heeft. Dan bepaalt de lerende zelf waar hij of zij op dat moment lekker bij voelt. Dat is waar het mij betreft om gaat en wat de zin van leerstijlen is.

Meer lezen?
Learning styles and other made upstuff
Een blog van Kirsty Newman met dezelfde strekking.

Should we be using Learning Styles? What research has to say to practice.
COFFIELD F, MOSELEY D, HALL E and ECCLESTONE K (2004)

(Link van www.leerbeleving.nl van Marcel de Leeuwe)
Een kritische kijk op leerstijlen. Het document wat mij o.a. heeft doen besluiten om Vermunt te gebruiken.

Tags: ,